Düzenleme ile birlikte, avukatlık stajına başlayabilmek ve hakim-savcı yardımcılığı sınavına girebilmek için öncelikle bu sınavda başarılı olmak gerekmektedir.

Bu yıl ilk defa uygulanacağı öngörülen sınavların usul ve esaslarını, kapsamlarını ve sınavda yer verilmesi planlanan konuları bu yazımızda ele aldık. İşte detaylar:

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı Hakkında

Sınava İlişkin Usul ve Esaslar

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı, 24.10.2019 tarihinden sonra yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlardan 31.03.2024 tarihinden sonra mezun olanlar hakkında uygulanacaktır.

Türkiye’de bulunan bir hukuk fakültesinden mezun olanlar ile yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye’deki hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarılı olmak suretiyle denklik belgesi almış bulunanlar sınava girebilecektir. Yani sınav tarihinde mezun durumda olmak gerekmektedir. Son sınıf öğrencileri bu sınava giremeyecektir.

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavının ilk kez bu yıl içinde yapılması beklenmekte olup, Nisan ve Eylül aylarında olacak şekilde yılda iki defa ÖSYM tarafından yapılacaktır. Sınava ilişkin hususların yer aldığı ilan, başvuru süresinin bitiminden en az on beş gün önce Bakanlığın internet sitesinde ilan olunacaktır.

Sınavın Kapsamı

Sınav test şeklinde olup çoktan seçmeli en az yüz sorudan oluşacaktır. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı aşağıdaki şekilde puanlanacak olup yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılacaktır;

a) Anayasa Hukuku 6 puan,
b) Anayasa Yargısı 2 puan,
c) İdare Hukuku 6 puan,
ç) İdari Yargılama Usulü 4 puan,
d) Medeni Hukuk 12 puan,
e) Borçlar Hukuku 10 puan,
f) Ticaret Hukuku 10 puan,
g) Hukuk Yargılama Usulü 8 puan,
ğ) İcra ve İflas Hukuku 6 puan,
h) Ceza Hukuku 8 puan,
ı) Ceza Yargılama Usulü 6 puan,
i) İş Hukuku 6 puan,
j) Vergi Hukuku 4 puan,
k) Vergi Usul Hukuku 2 puan,
l) Avukatlık Hukuku 4 puan,
m) Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi 4 puan,
n) Türk Hukuk Tarihi 2 puan.

Puan dağılımından görüleceği üzere sınavda ağırlık 12 puanla Medeni Hukuk alanında olacaktır. Borçlar Hukuku ve Ticaret Hukuku, 10’ar puanla ikinci sırada yer almaktadır.

İdari Yargı Ön Sınavı Hakkında

Sınava İlişkin Usul ve Esaslar

İdari Yargı Ön Sınavı, 24.10.2019 tarihinden sonra yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlardan 31.03.2024 tarihinden sonra mezun olanlar hakkında uygulanacaktır.

Hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olanlar sınava girebilecektir. Yani sınav tarihinde mezun olmuş olmak gerekmekte olup henüz öğrenciliği devam edenler bu sınava giremeyecektir.

İdari Yargı Ön Sınavının ilk kez bu yıl içinde yapılması beklenmekte olup, Eylül ayında olacak şekilde yılda bir defa protokol uyarınca ÖSYM tarafından yapılacaktır. Sınava ilişkin hususların yer aldığı ilan, başvuru süresinin bitiminden en az on beş gün önce Bakanlığın internet sitesinde ilan olunacaktır.

Sınavın Kapsamı

Sınav test şeklinde olup çoktan seçmeli en az yüz sorudan oluşacaktır. İdari Yargı Ön Sınavı aşağıdaki şekilde puanlanacak olup yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılacaktır:

a) Anayasa Hukuku 8 puan,
b) Anayasa Yargısı 2 puan,
c) İdare Hukuku 10 puan,
ç) Türk İdari Teşkilatı 6 puan,
d) İdari Yargılama Usulü 8 puan,
e) Medeni Hukuk 8 puan,
f) Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) 8 puan,
g) Ticari İşletme ve Şirketler Hukuku 4 puan,
ğ) Hukuk Yargılama Usulü 6 puan,
h) Ceza Hukuku (Genel Hükümler) 4 puan,
ı) Ceza Yargılama Usulü 4 puan,
i) Vergi Hukuku 10 puan,
j) Vergi Usul Hukuku 4 puan,
k) Maliye ve Ekonomi 10 puan,
l) İmar ve Çevre Hukuku 4 puan,
m) Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi 4 puan.

Puan dağılımından görüleceği üzere sınavda ağırlık 10’a puanla İdare Hukuku, Vergi Hukuku ile Maliye ve Ekonomi Hukuku alanlarında olacaktır. Anayasa Hukuku, İdari Yargılama Usulü, Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku Genel Hükümler ise 8’er puanla ikinci sırada yer almaktadır.

Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik tam metnine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/05/20240508.pdf

Mevzuat Değişikliği konulu diğer yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://geregidusunuldu.com/mevzuat-degisikligi

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı Yürürlüğe Girdi – 2024 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Anayasa Mahkemesi’nin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/A-11 Hakkındaki İptal Kararı

19 Aralık 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun’un (Kabul Tarihi: 6 Aralık 2018) 23. maddesi ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na eklenen “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlıklı 18/A maddesinin 11 numaralı fıkrası şu şekildedir:

Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

Anayasa Mahkemesi’nin 2023/160 Esas ve 2024/77 Karar sayılı, 14.03.2024 tarihli kararı ile fıkranın birinci cümlesinde yer alan “… bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.” ibaresi ile aynı fıkranın ikinci cümlesi iptal edilmiştir.

İptal kararının gerekçesinde özetle; haklılık durumu gözetilerek uygulanabilecek istisnalar ya da belli bir üst sınır öngörülmeden, özellikle yargılamada tamamen haklı çıkan, diğer bir ifadeyle aslında bütünüyle haksız bir sürece maruz kaldığı yargılamanın sonucunda anlaşılan tarafın özel durumu da gözetilmeden, mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmayan tarafın yargılama giderlerinden tümüyle sorumlu tutulmasının ve vekalet ücretinin tamamından yoksun bırakılmasının kişilere aşırı bir külfet yüklediği, kamu yararı ile mülkiyet hakkı ve mahkemeye erişim hakları arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi kişi aleyhine bozduğu ve bu itibarla orantısız bir sınırlamaya neden olduğundan bahsedilmiştir.

Karar, Resmî Gazete’de yayımlandığı 18.04.2024 tarihinden başlayarak dokuz ay sonra (18.01.2025) tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu süreçte, Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi de dikkate alınarak yeni bir kanuni düzenleme yapılması gerekecektir. Nitekim iş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuğu düzenleyen 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin 12. fıkrasındaki benzer hüküm hakkında yapılan iptal talebi, Anayasa Mahkemesi’nin 2017/178 Esas ve 2018/82 Karar sayılı, 11.07.2018 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Dolayısıyla iş uyuşmazlıkları bakımından aynı hüküm iptal edilmeyip halen yürürlüktedir. Bu durum, iş uyuşmazlıkları bakımından ikilik oluşturabilecektir. Açıklanan nedenle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/A-11 ile birlikte 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/12 bakımından da yasal düzenleme yapılması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu m. 166/4 Hakkındaki İptal Kararı

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Evlilik birliğinin sarsılması” başlıklı 166. maddesi şu şekildedir:

Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek
derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.

Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.

Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi
bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.

Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak üç yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.

Anayasa Mahkemesi’nin 2023/116 Esas ve 2024/56 Karar sayılı, 22.02.2024 tarihli kararı ile dördüncü fıkra hükmü, Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleri yönünden değerlendirilmiş ve Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

İptale konu itirazın gerekçeleri arasında; madde metninde anılan sürenin adil olmadığı, bu nedenle kuralın devletin temel amaç ve görevleriyle çeliştiği, kural nedeniyle eşlerin uzun sürelerin sonunda boşanabildikleri, bu durumun herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğunu öngören anayasal hükümle bağdaşmadığı ve kuralda öngörülen sürenin ilgililerin evlilik dışı ilişki yaşamalarına neden olduğu ve bu suretle kişinin maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkının yanı sıra devletin aileyi koruma yükümlüğünün de ihlal edildiği yer almaktadır.

Anayasa Mahkemesi iptal kararında ise; aile kurumunun anayasal önemini göz önünde bulundurmak suretiyle boşanmaya ilişkin usul ve esasları düzenleme konusunda kanun koyucunun takdir yetkisi bulunduğunun altını çizse de takdir yetkisinin ‘’orantılılık’’ ve ‘’ölçülülük’’ ilkesi gereğince boşanma süreçlerini güçleştirmemesi ve ortak hayata yeniden dönmek istemeyen ilgilileri makul olmayan süreler boyunca evlilik birliğini devam ettirmeye zorlanmaması gerektiğini belirtmiştir. Anayasa Mahkemesi ise; yargıda iş yükünün fazla olmasından kaynaklı yazılı yargılamanın uzun sürmesi gözetilerek üç yıllık süre başlangıcının kararın kesinleşmesinden başlamasının, özel hayata ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkı ile aile kurumunu koruma amacı arasında makul bir denge sağlamayan kuralın orantılılık alt ilkesi yönünden ölçülülük ilkesini ihlal ettiğine karar vermiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 13. maddesi uyarınca “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzenine ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”. Dolayısıyla kanuni düzenlemelerin, bu ilkelere aykırılık teşkil etmeyecek şekilde yapılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararın gerekçesinde de “… boşanma kararı verilebilmesi için kuralda öngörülen süreç bir bütün olarak değerlendirildiğinde ortak hayatın yeniden kurulamadığı hallerde makul olmayan bir süre boyunca ilgililerin boşanma kararı elde etmelerine imkan tanınmadığı anlaşılmaktadır. Başka bir ifadeyle kural, ortak hayatın yeniden kurulamadığı hallerde evlilik birliğini uzun bir süre boyunca sona erdiremeyen ilgililere katlanamayacakları bir külfet yüklemektedir.” denilmek suretiyle bu hususa dikkat çekilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 20. maddesi uyarınca “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”. Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararında ilgili madde hükmü, bu yönüyle de incelemeye tabi tutularak “Evlilik birliğinin kurulmasının yanı sıra sona erdirilmesi de özel hayata ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkıyla doğrudan ilgilidir. Bu itibarla boşanma davası reddedildikten sonra ortak hayatın yeniden kurulmadığı hallerde ret kararının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmedikçe evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılmasına ilişkin karinenin işlerlik kazanmasına imkan tanımayan kural özel hayata ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına yönelik bir sınırlama öngörmektedir.” gerekçesiyle iptal edilmiştir.

Anılan hükmün iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuki boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (19.01.2025) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. Bu süreçte, Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi de dikkate alınarak yeni bir kanuni düzenleme yapılması gerekecektir.

Anayasa Mahkemesi’nce verilen iptal kararlarının tam metinlerine aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/04/20240418-2.pdf

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/04/20240419-5.pdf

Boşanma davalarında tazminat konulu yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://geregidusunuldu.com/bosanma-davalarinda-tazminat-2023/

Boşanma davası ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/bosanma-davasi/

Medeni Hukuk ile ilgili çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

Anayasa Mahkemesi’nden İki Önemli İptal Kararı! – 2024 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Son yapılan düzenlemeler ile kira uyuşmazlıkları, dava şartı zorunlu arabuluculuk uygulaması kapsamına alınmıştır. Ancak her durumda kesin olarak dava açılması gerekmeyebilmektedir. Dava yoluna nazaran daha pratik bir yöntem olan ilamsız icra usulüne ilişkin detaylar ise şöyle:

Kira Bedelinin Ödenmemesi Nedeniyle Tahliye

Kiracının kira ödeme yükümlülüğü Türk Borçlar Kanunu’nun 314. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Kiracı, aksine sözleşme ve yerel âdet olmadıkça, kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri, her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlüdür”.

Kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle tahliye konusu, hukukumuzda iki şekilde düzenlenmiştir. Bunlardan ilki, bir kira dönemi içerisinde kiracıya iki haklı ihtar gönderilmesi ve ardından sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açılmasıdır. Bu durumda, noter kanalıyla çekilmesi gereken iki haklı ihtarname gerekli olup dava öncesinde arabuluculuk sürecinin tüketilmesi dava şartıdır.

Kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle kiracının tahliyesindeki diğer usul, tahliye talepli icra takibidir. Önemle belirtmek gerekir ki, kiraya veren sadece kira bedellerini tahsil etmek amacıyla da ilamsız icraya başvurabilir. Diğer bir deyişle, kiraya veren taşınmazın tahliyesini talep etmek zorunda değildir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 269. maddesi uyarınca;

“Takip adi kiralara veya hasılat kiralarına mütedair olur ve alacaklı da talep ederse ödeme emri, Borçlar Kanununun 260 ve 288 inci maddelerinde yazılı ihtarı ve kanuni müddet geçtikten sonra icra mahkemesinden borçlunun kiralanan şeyden çıkarılması istenebileceği tebliğini ihtiva eder.

Bu tebliğ üzerine borçlu, yedi gün içinde, itiraz sebeplerini 62’nci madde hükümleri dahilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur. Borçlu itirazında, kira akdini ve varsa buna ait mukavelenamedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmezse, akdi kabul etmiş sayılır.

İtiraz takibi durdurur. İtirazın tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını istemeyen alacaklı, bir daha aynı alacaktan dolayı ilamsız icra yolu ile takip yapamaz.”

Kiraya veren, kira bedellerinin ödenmesi ile birlikte tahliyeyi de talep etmiş ise, kiracının ödeme emrini tebliğ aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde itiraz etmemesi halinde takip kesinleşecektir. Bu durumda kiraya veren, ödenmeyen kira bedellerinin tahsili amacıyla haciz yoluna başvurabilecektir. Ancak tahliye için otuz günlük sürenin geçmesini beklemek zorundadır.

Kiracının süresi içinde itiraz etmesi halinde takip duracaktır. Takibin devamı için kiraya veren, altı aylık süre içerisinde itirazın kaldırılması için icra mahkemesine ya da bir yıllık süre içerisinde itirazın iptali için sulh hukuk mahkemesine dava açmak durumundadır. Kira sözleşmesinin yazılı olması şart değil ise de; kiraya veren tarafından kira sözleşmesi ile takip yapılması halinde kiracı, kira sözleşmesindeki imzaya ayrıca ve açıkça itiraz ederse icra mahkemesinden itirazın kaldırılması talep edilemez. Bu durumda sadece itirazın iptali yoluna gidilebilecektir. İtirazın kaldırılması usulü dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi değil iken itirazın iptali usulü zorunlu arabuluculuk kapsamındadır.

Kira Süresinin Sona Ermesi Nedeniyle Tahliye

Kira süresinin sona ermesi nedeniyle ilamsız icra yoluyla tahliye usulüne başvurabilmek için, kiraya verenin elinde yazılı bir kira sözleşmesi olmalıdır. Ayrıca konut ve çatılı iş yeri kiralarında tahliye taahhüdünün de alınmış olması gerekmektedir. Bu husus Türk Borçlar Kanunu’nun 352. maddesinin 1. fıkrasında ele alınmıştır:

“Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiraya verene karşı, kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmamışsa kiraya veren, kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle sona erdirebilir.”

Tahliye taahhüdünün icrası ise İcra ve İflas Kanunu’nun 272. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Mukavelename ile kiralanan bir taşınmazın müddeti bittikten bir ay içinde mukavelenin icra dairesine ibrazı ile tahliyesi istenebilir.

Bunun üzerine icra memuru bir tahliye emri tebliği suretiyle taşınmazın on beş gün içinde tahliye ve teslimini emreder.

Tahliye emrinde:

Kiralayanın ve kiracının ve varsa mümessillerinin isim, şöhret ve yerleşim yerleri ve mukavele tarihi ve kiranın yenilendiğine veya uzatıldığına dair bir itirazı varsa yedi gün içinde daireye müracaatla beyan etmez ve itirazda bulunmaz veya kendiliğinden tahliye etmezse zorla çıkarılacağı yazılır.”

Kiraya veren, tahliye taahhüdünde vaat edilen tahliye tarihinden itibaren bir ay içinde icra dairesine başvurmalıdır. Kiracı, yedi gün içinde taahhütnameye veya kira ilişkisine yönelik itirazlarını icra dairesine bildirmezse takip kesinleşir ve on beş günlük süre içinde kiracının taşınmazı boşaltması gerekir. Bu sürenin sonunda kiracı taşınmazı boşaltmamış olursa, icra memuru vasıtasıyla tahliye edilir.

Kiracının süresi içinde itiraz etmesi halinde takip duracaktır. Takibin devamı için kiraya veren, altı aylık süre içerisinde itirazın kaldırılması için icra mahkemesine ya da bir yıllık süre içerisinde itirazın iptali için sulh hukuk mahkemesine dava açmak durumundadır. Kiracı, tahliye taahhütnamesindeki imzaya ayrıca ve açıkça itiraz ederse icra mahkemesinden itirazın kaldırılması talep edilemez. Bu durumda sadece itirazın iptali yoluna gidilebilecektir. İtirazın kaldırılması usulü dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi değil iken itirazın iptali usulü zorunlu arabuluculuk kapsamındadır.

Tahliye Taahhütnamesinin Geçerlilik Koşulları

Tahliye taahhütnamesinin geçerliliği son derece önemli olup, aksi durumda kiraya verenin mağduriyeti söz konusu olabilecektir. Bu nedenle, dava veya icra yoluna başvurmadan önce bir avukat yardımından faydalanmak hem zaman kaybının hem de yargılama giderlerine katlanma ihtimalinin önüne geçecektir.

Tahliye taahhütnamesinin geçerli olması için kanunda aranan koşullar şu şekildedir:

• Tahliye taahhüdünün yazılı olması
• Taahhüdün kiracı veya yetkili temsilcisi tarafından verilmiş olması
• Taahhüdün, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı üstlendiğine dair bir beyan içermesi
• Taahhüdün, kiralananın kiracıya teslim edilmesinden sonra verilmiş olması

Tahliye taahhüdünde yer alan imza tarihi ile tahliye tarihinin boş bırakılarak matbu metne imza atılması halinde, işbu boşlukların sonradan doldurulmasına içtihatlar cevaz vermektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.09.2021 tarihli, 2017/975 Esas ve 2021/1108 Karar sayılı ilamı). Bir başka deyişle, kiracının tahliye ve taahhüt tarihlerinin sonradan doldurulduğu iddiası geçersiz kabul edilmekte, boş kağıda imza atan kiracının imzasıyla bağlı olduğu kabul edilmektedir. Ancak uygulamada sıklıkla karşılaşıldığı üzere, kira sözleşmesi ile aynı tarihte imzalanan tahliye taahhütnamesi geçersizdir. Bu hususun ispatı ise kiracının sorumluluğunda olup yazılı bir delille ispat edilmesi gerekmektedir.

Noter huzurunda verilmiş olan tahliye taahhütnamesinde imzaya itiraz mümkün değildir. Dolayısıyla kiracıdan noter aracılığıyla tahliye taahhütnamesi alan kiraya veren, imzaya itiraz halinde direkt itirazın kaldırılmasını talep edebilecektir.

Kira Bedelinin Tespiti Davası ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://geregidusunuldu.com/kira-bedelinin-tespiti-davasi-2023/

https://cfkhukuk.com/doviz-kurlarindaki-artis-sebebiyle-kira-sozlesmelerinin-uyarlanmasi

Sözleşmeler Hukuku ile ilgili çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/sozlesmeler-hukuku

Kiralanan Taşınmazın İcrayla Tahliyesi – 2024 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

İşverenin Prim Ödeme Borcu

İş sözleşmeleri, özel hukuk ilişkisine dayanan ve her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdendir. Bu kapsamda işçilerin, iş görme borcu ile birlikte işverenin talimatlarına uyma, sadakat ve rekabet etmeme gibi borçları bulunmaktadır. İşverenin ise ücret ödeme borcu, eşit işlem uygulama ve gözetme borçları bulunmaktadır. İşçilerin sigorta primlerinin eksiksiz ve zamanında ödenmesi de işverenin borçlarındandır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‘nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ve 4857 Sayılı İş Kanunu uyarınca; işveren işçilerini sigortalı şekilde çalıştırmalı ve sigorta primlerini, çalışanlarının gerçek ücretleri üzerinden, belirli günlerde ve şartlarda Sosyal Güvenlik Kurumu’na yatırmalıdır. İşverenin asli yükümlülüklerinden biri olan bu yükümlülük, işçinin rızasıyla dahi ortadan kaldırılamaz. Diğer bir deyişle işçi, primlerinin eksik ödenmesine veya hiç ödenmemesine karar verme hak ve yetkisine sahip değildir.

Sigorta primlerinin düzenli ödenmemesi, hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesi hallerinde işçilerin ve devletin mağduriyeti söz konusu olmakta; prim ödenmediğinin veya eksik ödendiğinin tespiti halinde ise işverenler açısından çok ağır yaptırımlar gündeme gelmektedir.

İşçi Açısından Haklı Nedenle Fesih Sebebi Olması

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde; işçilerin, hangi hallerde iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebileceği düzenlenmiştir. Yargıtay kararlarında, işçinin sigorta primlerinin hiç ödenmemesi veya eksik ücret üzerinden ödenmesi, “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller” kapsamında değerlendirilmekte ve işçinin salt bu sebebe dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebileceği kabul edilmektedir. İlgili madde hükmü şu şekildedir:

II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.

c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,

f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

İşçinin sigorta priminin eksik ödenmesi, emeklilik halinde çok ciddi hak kaybına sebep olacak ve emekli maaşı hak edilenden çok daha düşük bağlanacaktır. Dolayısıyla işverence, işçinin mali yönden de korunması beklenmekte ve bu husus işverene kanuni bir yükümlülük olarak yüklenmektedir.

İşçinin Başvurabileceği Yollar

Sigorta primi hiç ödenmeyen veya gerçek ücreti üzerinden ödenmeyen işçilerin başvurabileceği birkaç yol mevcuttur. Bu yollar şu şekilde özetlenebilir:

• Alo 170: Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’nin çağrı numarası olan 170 aranarak ihbar ve şikayette bulunulabilir. İşçilerin ihbarı veya şikayeti üzerine denetim için iş yerine gelen memurlar, iddianın doğruluğunu araştıracaktır. Bu noktada işçilerin, ellerinde bulunan bilgi ve belgeleri denetim memurlarına vermeleri süreci hızlandıracaktır. Bu yolla işçiler, geriye dönük olarak 1 yıllık primlerini işverene ödetme hakkına sahiptir.
  
• İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Derhal Feshetme: İşçiler açısından en önemli koruma, sigorta primlerinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde işçilere haklı nedenle derhal fesih hakkı tanınmış olmasıdır. Zira işçiler, bu haklarını kullanarak kıdem tazminatlarını ve diğer işçilik alacaklarını talep etme imkanına sahiptir. İşçiler bu haklarını noter aracılığıyla işverene gönderecekleri ihtarname ile kullanabilecekleri gibi, direkt arabuluculuğa başvurarak iş sözleşmesini eylemli şekilde feshetmeleri de mümkündür. Her koşulda alanında deneyimli bir avukat yardımından faydalanmaları, olası hak kayıplarının önüne geçecektir. İş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi lehine ihbar tazminatına hükmedilmez. Ancak işverenin ihbar tazminatı talep etmesinin de önüne geçilmiş olur.
  
• Hizmet Tespit Davası: İşçilerin başvurabileceği bir diğer yol, hizmet tespit davası açarak hiç ödenmeyen veya eksik ödenen sigorta primlerinin işverence tamamlanmasının sağlanmasıdır. İşverenin davalı taraf olduğu bu davada, Sosyal Güvenlik Kurumu feri müdahil olarak yer alır. Ayrıca hizmet tespit davaları, beş yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Söz konusu beş yıllık süre, tespiti istenen ve hatalı olarak bildirilen hizmetlerin geçtiği yılın sonundan itibaren işlemeye başlar. Dolayısıyla dava açmadan önce süre şartını sağlayıp sağlamadığı dikkate alınmalıdır. Hizmet tespit davalarında davacı işçi, fiilen çalıştığı halde sigorta girişinin yapılmadığını veya sigorta primlerinin ödenmediği/eksik ödendiğini ispatla mükelleftir. Bu noktada işçi ile aynı iş yerinde çalışan tanıkların (uygulamada “bordro tanığı” denilmektedir) beyanları, işverenden alınmış maaş belgeleri veya bankaya hitaben yazılmış maaş yazıları gibi belgeler önem arz etmektedir. Dava sonucunda işçi lehine karar verilirse, bildirilmeyen veya eksik bildirilen sigorta primlerinin geriye dönük olarak işverene tamamlatılması mümkün olacaktır. Ayrıca işveren aleyhinde, eksik bildirimin yapıldığı her ay için asgari ücretin 2 katı kadar idari para cezası ile gecikme zammı ve cezası uygulanacaktır.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındaki hizmetlerimize aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/is-ve-sosyal-guvenlik-hukuku/

İşe iade davası ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://geregidusunuldu.com/ise-iade-davasi-2023/

Sigorta Primleri Eksik Yatırılan İşçilerin Hakları – 2024 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikler:

• Adli para cezalarının alt ve üst limitlerini düzenleyen 52. madde hükmünde yer alan “En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası” ibaresi, “En az yüz ve en fazla beş yüz Türk Lirası” olarak değiştirilmiş ve böylelikle 1 gün için belirlenen adli para cezası miktarları 5 katına çıkarılmıştır.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Suç işlemek amacıyla örgüt kurma” başlıklı 220. maddenin 6. fıkrasına aşağıdaki hüküm eklenmiştir:
  
  “Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca iki yıl altı aydan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İşlenen suçun niteliğine göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu fıkra hükmü sadece silahlı örgütler hakkında uygulanır.”
  
  Anayasa Mahkemesi, 8 Aralık 2023 günü Resmi Gazete’de yayımlanan iptal kararı ile; “Suç işlemek amacıyla örgüt kurma” başlıklı 220. maddenin 6. fıkrasında yer alan ‘örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılır‘ hükmünü, kararın yayımı tarihinden 4 ay sonra yürürlüğe girmek üzere, “kanunilik” ilkesine ve bu ilkenin yansıması olan öngörülebilirlik ve belirlilik kriterlerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etmiştir. 8. Yargı Paketinde ise iptal edilen hükme ikame olarak bir düzenleme yapılmış ve örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme eylemi, müstakil bir suç olarak düzenlenmiştir.
  
• “Silahlı örgüt” başlıklı 314. maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
  
  “Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İşlenen suçun niteliğine göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.”
  
  Düzenlemeyle, silahlı örgütler bakımından örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme eylemi, müstakil bir suç olarak düzenlenmiştir. Ayrıca silahlı örgüt adına suç işleyen kişinin, hem işlediği suçtan dolayı hem de bu fıkrada düzenlenen silahlı örgüt adına suç işleme suçundan dolayı ayrı ayrı cezalandırması öngörülmüştür.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikler:

• “Tazminat istemi” başlıklı 141. maddede yapılan değişiklikle, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemlerinin kapsamı genişletilmiş; konutu terk etmeme veya uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla hastaneye yatma tedbirleri dâhil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulananlardan, haklarında kovuşturmaya yer olmadığı veya yapılan kovuşturma sonucunda beraat kararı verilen kişilerin tazminat isteminde bulunabilecekleri kabul edilmiştir.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Tazminat isteminin koşulları” başlıklı 142. maddede yapılan değişiklikle;
  
  – Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,
  – Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,
  – Konutunu terk etmemek veya uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla hastaneye yatmak dâhil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen
  
  Kişiler bakımından tazminat istemlerinin Tazminat Komisyonu tarafından karara bağlanacağı kabul edilmiştir.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” (HAGB) başlıklı 231. maddenin beş ilâ on dördüncü fıkraları değiştirilmiştir. Bu itibarla; HAGB kararı verilmesi durumunda müsadereye ilişkin hükümlerin uygulanabileceği hususu açıklığa kavuşturulmuş, sanığın kabul etmemesi halinde HAGB kararı verilemeyeceğine ilişkin madde hükmü kaldırılmış ve HAGB kararına karşı istinaf kanun yoluna başvuru imkanı getirilmiştir.
  
• “Kaçağın tanımı” başlıklı 247. maddede yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesinin 22/03/2023 Tarihli, 2022/145 Esas ve 2023/59 Karar sayılı kararı ile iptal etmiş olduğu madde hükmü yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenleme sonrasında, daha önce sorgusu yapılmamış olan kaçak sanık hakkında, mahkumiyet kararının yanı sıra ceza verilmesine yer olmadığı kararı da verilemeyecektir.
  
• “Basit yargılama usulünde itiraz” başlıklı 252. maddenin bazı fıkraları değiştirilmiş ve basit yargılama usulünde itiraz halinde itirazın; itirazı veren Mahkeme dışındaki tevzi kriterlerine göre belirlenen asliye ceza mahkemesince inceleneceği, itiraz konusunun yargılama giderlerine, vekalet ücretine veya maddi hataya ilişkin olması halinde yine basit yargılama usulü kapsamında hatanın giderileceği ve sanığa uygulanan indirimin korunacağı hükme bağlanmıştır.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “İstinaf istemi ve süresi” başlıklı 273. maddede yapılan değişiklikle, istinaf başvurusuna ilişkin süre iki haftaya çıkarılmış ve sürenin gerekçeli kararın tebliğiyle başlayacağı kabul edilmiştir. Böylelikle Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve 2022/144 Esas, 2023/137 Karar sayılı kararı ile iptal edilen düzenleme değiştirilmiştir.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Temyiz başvurusunun içeriği” başlıklı 274. maddeye birinci fıkra olmak üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir:
  
  “Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir.”
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda yapılan değişiklikler:

• “Özgürlüğü bağlayıcı ceza” başlıklı 407. maddede yapılan değişiklikle, kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bireylerin ancak kendi isteğiyle kısıtlanabileceği veya kendisine kayyım atanacağı hükme bağlanmıştır. Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasına mahkum olan ergin kişi ise, isteği bulunmasa dahi kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görüldüğü hâllerde kısıtlanabilecektir. Ayrıca vesayet makamına, karar vermeden önce hükümlüyü dinleme zorunluluğu getirilmiştir.
  
• “İlgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu” başlıklı 409. maddede yapılan değişiklikle, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya karar verilebilmesi adına, resmi sağlık kurulu raporunun tanzimi için gereklilik bulunması halinde Kanun’un 436. maddesinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
  
• “Genel olarak” başlıklı 436. maddesinin 6. fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
  
  “Resmî sağlık kurulu raporunun alınabilmesini temin amacıyla; kişinin vücudundan kan veya benzeri biyolojik örneklerle kıl, tükürük, tırnak gibi örnekler alınabilir, kişiye gerekli tıbbi müdahaleler yapılabilir ve gerektiğinde kişi, hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilebilir. Hekim ön raporu üzerine verilen yerleştirme kararı derhâl ilgiliye ve yakınlarına bildirilir. İlgili veya yakınları, bu karara karşı bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir, yapılan itiraz kararın icrasını durdurmaz. İtiraz denetim makamınca ivedilikle karara bağlanır.”
  
• Hükümlülerde vesayeti gerektiren hallerin sona ermesini düzenleyen 471. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
  
  “Özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkûmiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayet, hapis hâlinin hukuka uygun bir şekilde sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkar.
  Hapis hâlinin devamı süresince aşağıdaki şartların varlığı hâlinde vesayet sona erdirilebilir:
  1. Toplam beş yıldan az olan hapis cezasının infazına bağlı olarak verilen kısıtlama kararları bakımından kişinin isteminin bulunması,
  2. Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazına bağlı olarak verilen kısıtlama kararları bakımından kişinin talebi üzerine kişiliğinin veya malvarlığının korunması sebebinin ortadan kalkması.”

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda yapılan değişiklikler:

• “Özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları” başlıklı 6. maddenin ‘Özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır.’ şeklindeki 2. fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve 3. fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilerek özel verilerin işlenmesi imkanları genişletilmiştir:
  
  “(3) Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi yasaktır. Ancak bu verilerin işlenmesi;
  a) İlgili kişinin açık rızasının olması,
  b) Kanunlarda açıkça öngörülmesi,
  c) Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
  ç) İlgili kişinin alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun olması,
  d) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması,
  e) Sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olması,
  f) İstihdam, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal yardım alanlarındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması,
  g) Siyasi, felsefi, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluş ya da oluşumların, tâbi oldukları mevzuata ve amaçlarına uygun olmak, faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla; mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olması,
  halinde mümkündür.”
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Kişisel verilerin yurt dışına aktarılması” başlıklı 9. maddede yapılan değişiklikle, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın yurt dışına aktarılamayacağı hükmü kaldırılmış ve ‘yeterlilik kararı’ bulunması halinde, veri sorumluları ve veri işleyenler tarafından yurt dışına aktarılabileceği hükmü getirilmiştir. Böylelikle Türkiye’den çekilen PayPal ve Apple Pay gibi ödeme sistemlerinin yeniden ülkemizde faaliyet gösterebilmelerinin önü açılmıştır. Söz konusu madde, yeterlilik kararına ilişkim hüküm ve koşulları da içermektedir.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Kabahatler” başlıklı 18. maddede yapılan değişiklikle, Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikler:

• Birçok maddede yapılan değişiklikle; birtakım süreler için “on gün” olarak öngörülen uygulamalar “iki hafta” olarak değiştirilmiştir. Sürelerin tefhim ile başlayacağına dair hüküm kaldırılmış ve bazı durumlarda yedi gün olarak uygulanan süre iki haftaya çıkarılmıştır.
  
  *Bu hükümler 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• Müddetlerin başlaması ve bitmesini düzenleyen 19. maddenin ikinci fıkrasına, “Müddet, hafta olarak belirlenmiş ise başladığı güne son hafta içindeki karşılık gelen günde biter.” cümlesi eklenmiştir.
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Başvurunun mahkemece incelenmesi ve kanun yolları” başlıklı 309/p maddenin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve dördüncü fıkrasına “itirazı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile istinaf” ibaresi eklenmiştir.
  
  “Tasdik veya ret kararına karşı borçlu ve tasdik duruşması sırasında itirazda bulunmuş olan alacaklılar; tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna, istinaf incelemesi üzerine verilen karara karşı da tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurabilir.”
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
  
• “Temyiz yoluna başvurma ve incelenmesi” başlıklı 364. maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
  
  “Birinci fıkrada belirtilen kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir; temyiz yoluna başvurma ve incelemesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır.”
  
  *Bu hüküm 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

8. Yargı Paketi’nin tam metnine ulaşmak için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/03/20240312.pdf

7. Yargı Paketi ile ilgili yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://geregidusunuldu.com/turkiyede-yargi-reformu-7-yargi-paketi-2023/

8. Yargı Paketi Resmi Gazete’de Yayımlandı – Yapılan Değişiklikler 2024 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) Nedir?

2016 yılında yürürlüğe giren 6698 sayılı KVKK, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini, özellikle özel hayatın gizliliğini koruma altına alan bir düzenlemedir. Bu kanun, işletmelerin mevcut veri işleme alışkanlıklarında köklü değişikliklere neden olmuştur.

Kanunla birlikte iş hayatında önemli değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Ancak, hala bazı iş yerlerinde mevcut olan parmak izi ile mesai takibi gibi uygulamalar konusunda tartışmalar devam etmektedir. Parmak izi ve yüz tanıma gibi kimlik doğrulama yöntemleri, personel devam kontrol sistemlerinde sıkça kullanılmaktadır ve bu yöntemler üzerinde denetimler yapılmaktadır.

Parmak İzi İle Mesai Takibi, KVKK’nın İhlali Sayıldı

Kişilerin kişilik bilgilerinin parmak izi aracılığıyla elde edilmesinin, KVKK’ya aykırı olduğu konusundaki tartışmalar sürerken; Danıştay’ın, biyometrik yöntemlerin kamusal alanda olsa bile “özel hayatın gizliliği” ilkesi kapsamında değerlendirildiği ve toplanan verilerin ileride başka şekillerde kullanılamayacağına dair bir güvencenin olmadığı yönündeki kararı ile KVK Kurulu’nun da benzer bir hüküm koyması dikkat çekmiştir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu Başkanlığı tarafından alınan kararda şu ifadelere yer verilmiştir:

“Müşahhas olayda biyometrik veri işlenmesi hususlarında Kanunun 6. maddesinde yer alan işleniş şartlarından biri olan açık rızanın unsurlarının tam anlamıyla sağlanmadığı ortadadır. Öte yandan açık rızanın unsurları sağlanmış olsa bile veri sorumlusu tarafından ilgili kişilerin özel nitelikli kişisel verisi niteliğini haiz biyometrik veri kategorisindeki parmak izi bilgisinin mesai takibi amacıyla işlenmesinin Kanunun 4. maddesinde yer alan işlendikleri maksatla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ilkesi ilkesine aykırı olduğu unutulmamalıdır.

Kanunun 12. Maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde ‘kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek’ yükümlülüğüne aykırı davrandığı değerlendirilen veri sorumlusu hakkında Kanunun 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 300.000 TL idari para cezası uygulanmasına oy birliği ile karar verilmiştir.”

KVKK ile ilgili detaylı yazımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://geregidusunuldu.com/kisisel-verilerin-korunmasi-kvkk-duzenlemeleri/

KVK Hukuku alanındaki çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/kisisel-verilerin-korunmasi-hukuku/

KVKK Hakkında detaylı bilgi için Kurum’un web sitesini ziyaret edebilirsiniz:

https://www.kvkk.gov.tr/

Parmak İziyle Takibe Ceza: Kişisel Veri Sayıldı! – 2023 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Boşanma Davalarında Maddi Tazminat

Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinin 1. fıkrasına göre “Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir”.

Bu bağlamda, boşanma davalarında maddi tazminatın şartları şunlardır:

• Boşanma kararı verilmesi
• Maddi tazminat talep eden tarafın parasal nitelikteki menfaatlerinin boşanma nedeniyle zarara uğramış olması
• Aleyhinde tazminat talep edilen tarafın boşanmada kusurlu olması
• Maddi tazminat talep eden tarafın kusursuz veya daha az kusurlu olması
• Maddi tazminatın boşanma davasında veya boşanmanın kesinleşmesinden itibaren en geç 1 yıl içerisinde talep edilmesi

Hâkim, maddi tazminat miktarını belirlerken; tazminat talebinde bulunan tarafın zedelenen menfaatlerini değerlendirerek tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kusur oranlarını göz önünde bulundurur. Mevcut ve beklenen menfaatin değerlendirilmesinde ise tarafların yaşları, evliliğin süresi, tarafların meslekleri ve iş bulma imkânı, sağlık durumları, yeniden evlenme ihtimalleri, taraflardan birinin diğerine güvenerek eğitimini bırakması veya işinden ayrılması, evlilik süresince yaşadıkları hayat standardı ve evlerinin özellikleri gibi birçok unsuru dikkate alınır. Hâkim, maddi tazminatın ödemesini toptan veya irat (dönemsel gelir) biçiminde belirleyebilir. Ancak maddi tazminatın bölünerek taksitle ödenmesine karar verilmesi mümkün değildir.

Boşanmada tarafların eşit kusurlu olması ya da tazminat talep edenin daha kusurlu olması halinde hakim, maddi tazminata hükmedemez.

Boşanma Davalarında Manevi Tazminat

Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinin 2. fıkrasına göre “Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir”.

Bu bağlamda, boşanma davalarında manevi tazminatın şartları şunlardır:

• Boşanma kararı verilmesi
• Manevi tazminat talep eden tarafın kişilik haklarının, boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle zedelenmesi
• Aleyhinde tazminat talep edilen tarafın boşanmada kusurlu olması
• Manevi tazminat talep eden tarafın kusursuz veya daha az kusurlu olması
• Manevi tazminatın boşanma davasında veya boşanmanın kesinleşmesinden itibaren en geç 1 yıl içerisinde talep edilmesi
• Kişilik haklarındaki zarar ile boşanma arasında uygun illiyet bağının bulunması

Hâkim, manevi tazminat miktarını belirlerken; tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını ve enflasyonu göz önünde bulundurur. Ayrıca kişilik haklarına yapılan ihlalin ağırlığını ve kusur oranları da dikkate alınır. Manevi tazminat, maddi tazminattan farklı olarak yalnızca tek seferde ödenebilir. İrat şeklinde yani dönemsel olarak ödenmesine hükmedilemez.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesine göre; “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez”. Ancak hakimin, talepten daha azına hükmetmesi mümkündür. Maddi ve manevi tazminat miktarlarının dava dilekçesinde açık ve net bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Hâkim tarafından; davanın taraflarınca talep edilmeyen bir tazminata hükmedilemez. Aynı şekilde, tarafların taleplerinden daha fazla tazminata da hükmedilemeyecektir.

Aile ve Medeni Hukuk alanındaki çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/medeni-hukuk/

Boşanma Davalarında Tazminat – 2023 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Peki işe iade davasının şartları ve yasal prosedürleri nelerdir? İşte detaylar:

İşe İade Davasının Şartları

İşe iade davası açmak, İş Kanunu’nda yer alan şartların varlığını gerektirmektedir. Bu şartları kısaca şu şekilde sıralayabiliriz:

• İş yerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması
• İşçinin çalıştığı işyerinde en az 6 aylık kıdeminin olması
• İşçi-işveren arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunması
• İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmiş olması
• Davayı açacak olan işçinin, işveren vekili veya yardımcısı olmaması  (İş Kanunu’nun 2. Maddesi uyarınca işveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.)
• İş sözleşmesinin, geçersiz bir nedenle feshedilmiş olması (4857 sayılı İş Kanunun 18. Maddesinde geçerli fesih sebepleri düzenlenmiştir.)

İşe İade Davasının Açılma Süresi

İş Kanunu’nun 20. maddesi, işe iade davalarıyla ilgili süreleri düzenlemektedir. Buna göre, iş sözleşmesi geçersiz bir nedenle feshedilen işçi, fesih bildirimini aldığı tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Eğer işçi bu süre içinde arabulucuya başvurmazsa, işe iade talebinde bulunamaz. İşveren, fesih bildiriminde ihbar süresi tanımışsa arabulucuya başvurma süresi, fesih bildiriminin işçiye tebliğ tarihinden itibaren başlar.

Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşamazsa, arabulucu tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde işe iade davası açılmalıdır. Arabuluculuk sürecine başvurma ve sonrasında dava açma süreleri hak düşürücü sürelerdir ve mahkeme tarafından dikkate alınır.

Bu şekilde işe iade davalarıyla ilgili süreler, taraflar arasında anlaşmazlık olduğunda arabuluculuk sürecinin hızlı bir şekilde ilerlemesi ve davaların zamanında açılması için belirlenmiştir. Bu sürelere dikkat edilmesi önemlidir, aksi takdirde hak kaybı yaşanabilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

İşe iade davalarına bakmakla görevli mahkeme İş Mahkemeleridir. İş Mahkemesi bulunmayan yerlerde, İş Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi davaya bakmakla görevlidir.

Davayı bakmakla yetkili mahkeme, işverenin ticari ikamet adresinin bulunduğu veya işçinin işini yaptığı işyerinin bulunduğu yer mahkemesidir.

İşe İade Kararı Sonrası Yapılması Gerekenler

İşe iade davasının sonucunda mahkeme, feshin geçersiz olduğuna karar verirse, işçiye geçersiz fesih tarihinden kararın kesinleşmesine kadar geçen sürede boşta geçen süre için en fazla dört aylık ücret ve diğer sosyal haklarının ödenmesine hükmeder. Ayrıca, işe iade kararında işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarı da belirlenir. İşçinin işe başlatılmaması durumunda ödenecek tazminat miktarı mahkeme kararıyla belirlenir ve genellikle işçinin minimum 4 ve maksimum 8 aylık ücretine denk gelir.

İşçi, kesinleşen işe iade kararının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorunda olup bu süre hak düşürücüdür. İşçi genellikle bu başvuruyu noter aracılığıyla gönderilen bir ihtarnameyle yapar.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ile ilgili çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/is-ve-sosyal-guvenlik-hukuku/

İşe İade Davası – 2023 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Seçim sürecinin demokratik bir şekilde yürütülmesi, toplumların gelişmesi ve demokrasinin güçlenmesi açısından büyük önem taşır. Umarız bu yazı, seçimlere katılacak olan seçmenlerin seçim hukukuna uygun bir şekilde hazırlanmalarına yardımcı olur.

Peki, seçim hukuku nedir ve neden önemlidir? İşte, tüm detaylarıyla seçim hukuku konusu:

Seçim Hukuku Nedir ve Neden Önemlidir?

Seçim hukuku, seçimlerin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin kuralları ve yasaları kapsayan hukuk dalıdır. Seçim hukuku, seçimlerin adil ve şeffaf bir şekilde yapılmasını, adayların eşit şartlarda yarışmasını, seçmenlerin oy kullanma haklarının korunmasını, seçim sonuçlarının doğru ve güvenilir bir şekilde belirlenmesini sağlamayı amaçlar.

Seçim hukuku; seçimlerin yapılacağı tarihleri, seçim bölgelerinin belirlenmesini, adayların kayıt süreçlerini, seçmenlerin kaydını, oy verme işlemlerini, sayım işlemlerini, itiraz ve iptal süreçlerini ve daha birçok konuyu kapsar. Bunların yanı sıra seçim hukuku, seçimlerde yolsuzlukların önlenmesi ve seçimle ilgili uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulması için de önemlidir. Bu nedenle seçim hukuku konusu, her demokratik ülkede çok önemlidir.

Seçimlerde Yapılması Gerekenler: Seçim Hukuku İpuçları

Seçimlerde yapılması gerekenler, seçmenlerin adil bir seçim için görevlerini yerine getirmesini ve seçim sürecinin şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlamasını gerektirir. Aşağıda belirtilen ipuçlarını takip ederek, seçim hukukuna uygun bir seçim yapabilir ve demokratik bir yönetim sisteminin güçlenmesine katkı sağlayabilirsiniz.

• Seçim Tarihlerini Takip Edin

Seçimlerin tarihi, her ülkede belirli bir takvim dâhilinde belirlenir. Seçmen olarak, seçim tarihlerini takip etmek ve seçim gününde oyunuzu kullanmak için hazırlık yapmak önemlidir. Seçim tarihleri; yerel haber kaynakları, seçim kurulları veya hükümet web siteleri gibi kaynaklardan öğrenilebilir.

• Seçmen Kaydınızı Güncelleyin

Seçmen kaydı, seçmenlerin kimliklerini doğrulayarak oy kullanma haklarını garanti altına alır. Seçmen olarak, kaydınızın güncel olduğundan emin olun. Seçmen kaydınızın nerede olduğunu öğrenmek için, yerel seçim kurulu veya hükümet web sitesi gibi kaynakları kullanabilirsiniz.

• Oy Verme İşlemlerini Öğrenin

Seçimlerde oy verme işlemleri, seçmenlerin oy kullanma hakkını kullanmalarını sağlar. Oy verme işlemleri, her ülkede belirli bir takvim dâhilinde gerçekleşir. Seçmen olarak, oy verme işlemlerini öğrenmek için yerel seçim kurulu veya hükümet web sitesi gibi kaynakları kullanabilirsiniz. Ayrıca, oy kullanmak için nereye gitmeniz gerektiğini ve hangi belgeleri yanınızda bulundurmanız gerektiğini de öğrenin.

• Adil ve Şeffaf Bir Seçim İçin Görevinizi Yapın

Seçimlerin adil ve şeffaf bir şekilde yapılması, tüm seçmenlerin görevi olarak kabul edilmelidir. Seçmen olarak, adil ve şeffaf bir seçim için görevinizi yapın. Bu, seçim sürecinde kurallara uymanızı, seçimlerde hile yapmamanızı veya hileye müsaade etmemenizi ve adayların eşit bir şekilde yarışmalarını sağlamanızı gerektirir.

• İtiraz ve İptal Prosedürlerini Öğrenin

Seçim sürecinde herhangi bir aday veya seçmen, seçim sonuçlarına itiraz edebilir veya seçim sonuçlarının iptal edilmesi için başvuruda bulunabilir. İtiraz ve iptal prosedürleri, seçim hukuku tarafından belirlenir ve ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir. Bu nedenle, seçim hukuku ile ilgili bilgi sahibi olmak ve itiraz ve iptal prosedürlerini öğrenmek önemlidir.

• Seçim Propagandasında Yayınlanan Bilgilere Dikkat Edin

Seçim dönemlerinde, adaylar seçmenlerin dikkatini çekmek için seçim propagandaları kullanır. Seçim propagandaları arasında televizyon reklamları, gazete ilanları, broşürler, afişler ve sosyal medya kampanyaları yer alabilir. Ancak seçim propagandasında yayınlanan bilgilere dikkat etmek önemlidir. Adayların beyanlarını, seçim vaatlerini ve propagandalarını araştırarak, bilgi sahibi olabilirsiniz.

• Oyların Sayımını ve Sonuçlarını Takip Edin

Seçimlerde, oyların sayımı ve sonuçlarının açıklanması süreci, adil bir seçim için önemlidir. Seçmen olarak, oyların sayımını ve sonuçlarını takip etmek için seçim sürecine dâhil olabilirsiniz. Bu, seçim kurullarının açıkladığı sonuçları takip etmek, itiraz etmek ve seçim sonuçlarını izlemek anlamına gelir.

Seçim Hukukuna Göre Yasaklanan Davranışlar Nelerdir?

Demokratik bir ülkede seçimler, siyasi sistemin temel taşlarından biridir ve halkın sesini duyurma ve temsil etme yoludur. Ancak, seçim süreci boyunca adayların, partilerin ve seçmenlerin belirli davranışları yasaklanmıştır. Bu davranışlar, seçim sürecinin ve demokratik ilkelerin korunmasına yardımcı olur.

• Seçmenleri Oy Vermeye Zorlamak

Seçmenleri oy vermeye zorlamak, seçim hukukuna göre yasaklanmıştır. Bu, seçmenleri baskı altına almak, tehdit etmek veya rüşvet vermek gibi yollarla yapılabilir. Ayrıca, seçmenleri yanıltmak veya kandırmak da yasaklanmıştır.

• Seçmenlere Rüşvet Vermek

Seçmenlere rüşvet vermek de seçim hukuku tarafından yasaklanmıştır. Bu, seçmenlere para, mal veya hizmetler sunarak veya bir adayın seçim kampanyasına bağış yapma karşılığında bir seçmenin oy kullanmasını sağlamak gibi yollarla yapılabilir.

• Yalan Bildirimler Yapmak

Seçim kampanyalarında, adaylar ve partiler seçmenlere vaatlerde bulunur ve politikalarını açıklarlar. Ancak, seçim hukukuna göre yalan bildirimler yapmak yasaktır. Bu, yanıltıcı bilgi vermek, rakip adayları karalamak veya yanıltıcı seçim malzemeleri kullanmak gibi yollarla yapılabilir.

• Seçim Yolsuzluğu Yapmak

Seçim yolsuzluğu, seçim sonuçlarını etkilemek için yapılan her türlü davranışı içerir. Bu, oy sayımında hile yapmak, sahte seçmenler kaydetmek, sahte oylar kullanmak veya oy sayımını engellemek gibi yollarla yapılabilir.

Seçimlerde Propaganda Yapmak İçin Hangi Yöntemler Kullanılabilir?

Seçimlerde propaganda yapmak, adayların seçmenleri etkilemek ve oylarını kazanmak için kullandıkları en önemli araçlardan biridir. Propaganda, seçim sürecinde adayların kampanyalarını desteklemek için kullandıkları iletişim araçlarının tümüdür. Bu iletişim araçları, seçimlere katılan adayların seçmenlerle temas kurmasına, görüşlerini paylaşmasına ve oylarını kazanmalarına yardımcı olur.

• Afişler ve posterler: Adayların seçmenlerle etkileşim kurmanın en eski yollarından biri afiş ve posterlerdir. Bu araçlar, adayların vaatlerini ve kampanya mesajlarını göstermek için kullanılır.

• Broşürler ve el ilanları: Adayların seçmenlere verdikleri mesajları detaylandırmak için broşür ve el ilanları kullanılır. Bu araçlar, adayların vaatlerini detaylandırmak ve seçmenleri ikna etmek için kullanılır.

• Radyo ve televizyon reklamları: Radyo ve televizyon reklamları, seçmenlerin adayların mesajlarını duymasına yardımcı olan etkili bir propaganda aracıdır. Adayların vaatlerini tanıtmak, kampanyalarını desteklemek ve oylarını kazanmak için bu araçları kullanırlar.

• Sosyal medya: Son yıllarda sosyal medya, seçim propagandası için giderek daha popüler bir araç haline geldi. Adaylar, Facebook, Twitter ve Instagram gibi sosyal medya platformlarını kullanarak seçmenlerle etkileşim kurar ve mesajlarını yayınlarlar.

• Toplantılar ve konuşmalar: Adaylar, seçmenleriyle doğrudan temas kurmak için toplantılar ve konuşmalar düzenlerler. Bu araçlar, adayların vaatlerini ve politikalarını daha ayrıntılı bir şekilde açıklamalarına ve seçmenleri ikna etmelerine yardımcı olur.

Yukarıda bahsedilen yöntemler, seçim propagandasında en sık kullanılan araçlardan bazılarıdır. Ancak, seçim hukuku, adayların propaganda yaparken belirli sınırlamalara uymalarını gerektirir. Örneğin, adaylar propaganda yaparken şu kurallara uymalıdır:

• Propaganda malzemelerinde gerçeği yansıtmayan bilgiler kullanılmamalıdır.
• Rakip adaylar kötülenmemelidir.
• Propaganda malzemeleri, seçim kurulu tarafından belirlenen kurallara uygun olmalıdır.
• Adayların propagandalarında yasalara uymaları ve seçim hukukuna saygı göstermeleri gerekmektedir.

Bu kuralların ihlali, adayların seçim sürecinde ciddi yaptırımlarla karşılaşmalarına neden olabilir. Bu yaptırımlar arasında seçim sonuçlarının iptali, adayların cezai işleme tabi tutulması ve hatta siyasi yasaklılıklar gibi sonuçlar yer alabilir. Dolayısıyla seçim propagandasında dürüst ve adil olmak son derece önemlidir.

Oy Verme ve Sayım İşlemleri

Türkiye’de seçimler, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’a göre düzenlenmektedir. Bu kanun kapsamında, oy verme ve sayım işlemleri de belli bir süreç dâhilinde yürütülmektedir. Oy verme işlemi öncesinde, seçmenlerin oy kullanacakları sandık belirlenir ve seçmenlerin isimleri bu sandık listesine kaydedilir. Oy verme işlemi, genellikle Pazar günü gerçekleştirilir ve seçmenlerin belirli bir süre içinde oy kullanması gerekmektedir.

Türkiye’de oy verme işlemi, sandık başında gerçekleştirilir. Seçmenler, seçim gününde nüfus cüzdanı veya pasaportlarını yanlarında bulundurarak sandık başına gelirler. Oy kullanacakları sandıkta seçmenlerin isimleri ve TC kimlik numaraları bulunur. Seçmenlerin kimliği doğrulandıktan sonra, kendilerine oy pusulası verilir. Seçmenler, bir kabine girerek tercih ettikleri parti veya adayı oy pusulasında mühürle işaretlerler; oy pusulasını katlayıp zarfa koyarak ve zarfı da oy sandığına atarak oy verme işlemini tamamlarlar.

Oy verme işlemi, seçmenlerin özgür iradeleriyle ve gizli oy kullanmaları prensibiyle gerçekleştirilir. Seçmenler, oy verme kabininde gizliliklerini koruyarak tercihlerini belirlerler. Ayrıca, seçmenlerin oy kullanmaları sırasında herhangi bir baskı veya müdahaleye maruz bırakılmaları yasaktır.

Oy verme işlemi tamamlandıktan sonra, oy sayım işlemi başlar. Türkiye’de oy sayım işlemi, her sandık için ayrı ayrı yapılır. Seçmenlerin oy pusulaları, sandık görevlileri tarafından sayılır ve sonuçlar tutanağa kaydedilir. Sandık görevlileri, sayım işlemlerini şeffaf bir şekilde yapmakla yükümlüdür. Oy sayım işlemi, görevli kişilerin dikkatli bir şekilde çalışması gereken bir süreçtir. Sandık görevlileri, oy pusulalarını doğru bir şekilde sayarak sonuçları doğru bir şekilde kaydederler. Ayrıca, sayım işlemi sırasında herhangi bir müdahale veya hile yapılması yasaktır. Bu nedenle, sandık başlarında görevli kişilerin tarafsız ve dürüst davranmaları son derece önemlidir.

Seçim Hukuku ve Sosyal Medya: Hangi Kurallar Geçerlidir?

Sosyal medya, modern seçim kampanyalarının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Ancak, seçim hukuku ile uyumlu olmak için belirli kuralların takip edilmesi gerekmektedir.

• Sosyal Medya Reklamları: Seçim reklamları, diğer reklamlar gibi sosyal medyada da belirli kurallara tabidir. Seçim kampanyalarında kullanılan reklamların, seçim hukukuna uygun olması gerekmektedir. Bu nedenle, seçim reklamlarının kim tarafından finanse edildiği, hangi aday veya parti için yapıldığı ve hangi seçim için yapıldığı açık bir şekilde belirtilmelidir.

• Sosyal Medya Hesapları: Seçim kampanyaları, sosyal medya hesapları üzerinden yürütülür. Adayların veya partilerin sahip oldukları hesaplar, seçim hukukuna uygun olmalıdır. Hesapların açık ve net bir şekilde kimin tarafından yönetildiği belirtilmeli, aday veya parti ismi açıkça belirtilmeli ve hesaplar üzerinden yapılan paylaşımlar seçim hukukuna uygun olmalıdır.

• Sosyal Medya Paylaşımları: Seçim kampanyaları, sosyal medya platformları üzerinden yapılan paylaşımlarla geniş kitlelere ulaşır. Ancak, seçim hukukuna uygun olmayan paylaşımlar, aday veya parti için ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, sosyal medya paylaşımlarında, seçim hukukuna uygun olmak için belirli kurallara uyulmalıdır. Örneğin, siyasi propagandaya dönüşmeyecek şekilde, gerçeğe uygun olmalı ve adil bir şekilde tarafları yansıtmalıdır.

• Yabancı Müdahalesi: Seçimlerde yabancı müdahalesi, son zamanlarda daha fazla önem kazanmıştır. Sosyal medya, yabancı müdahalelerin gerçekleştirilmesi için kolay bir platform sunar. Bu nedenle, seçim kampanyalarında sosyal medya kullanırken, yabancı müdahalelere karşı dikkatli olunmalıdır. Yabancıların seçimlere katılmaları ve yabancı devletlerin veya uluslararası kuruluşların, Türkiye’deki seçimlerle ilgili olarak herhangi bir aday veya partiye doğrudan veya dolaylı olarak destek vermesi yasaktır. Ayrıca, yabancı bir devletin veya uluslararası bir kuruluşun, Türkiye’deki seçimlerle ilgili olarak herhangi bir propaganda yapması da yasaktır.

• Seçim Sonuçlarının İlanı: Seçimlerde geçici ve nihai sonuçları ilan etme hak ve yetkisi Yüksek Seçim Kurulu’ndadır. Seçim günü, seçimlerin süreç ve sonuçlarına ilişkin yayın yasağı uygulanır ve YSK tarafından kaldırılmadan önce herhangi bir medya organından bu hususta yayın yapılamaz. Yayın yasakları seçim günü 21.00’de sona erer; ancak YSK tarafından verilecek kararla bu süre öne çekilebilir.

• Kimlik Bilgilerinin Paylaşımı Yasaktır: Seçim hukukuna göre, sosyal medyada herhangi bir kullanıcının kimlik bilgilerini paylaşmak yasaktır. Bu, seçmenlerin gizliliğini korumayı amaçlar. Bu nedenle, seçimlerle ilgili paylaşımlarda seçmenlerin kimlik bilgilerini ifşa etmek kesinlikle yasaktır.

Siyasi Partilerin Seçim Hukukuna Göre Yükümlülükleri Nelerdir?

Siyasi partiler, demokratik bir seçim sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle, seçim hukukuna uygun bir şekilde hareket etmeleri ve belirli yükümlülükleri yerine getirmeleri gerekmektedir.

• Seçim İşlerini İzlemek

Siyasi partiler, seçim işlerini yakından izlemekle yükümlüdürler. Bu, seçim sürecinin adil ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlamak için önemlidir. Partiler, seçim günü sandık başında oy verme işlemlerini izleyebilir ve oy sayımı işlemlerinde bulunabilirler.

• Kampanya Harcamalarını Bildirmek ve Harcama Sınırlarına Uymak

Siyasi partilerin seçim kampanyaları için harcadıkları paraları bildirmeleri gerekmektedir. Bu, seçim sürecindeki harcamaların şeffaf bir şekilde izlenmesini ve seçim hukukuna uygunluğun sağlanmasını amaçlamaktadır. Siyasi partiler, seçim kampanyaları sırasında yaptıkları tüm harcamaları bildirmek zorundadır. Ayrıca siyasi partilerin seçim sürecinde harcama sınırlarına da uymaları gerekmektedir. Belirli bir tutarın üzerinde harcama yapmaları yasaktır ve bu durumda cezai yaptırımlar uygulanabilir. Yine siyasi partiler seçim kampanyaları boyunca bağış toplayabilirler ancak bu bağışların belirli kurallara uygun olması gerekir. Örneğin, bağışların kaynağı açık bir şekilde belirtilmeli ve yasal sınırları aşılmamalıdır.

• Propaganda Materyallerinde Kimlik Bilgilerini Belirtmek

Siyasi partilerin propaganda materyallerinde, kimlik bilgilerini açık bir şekilde belirtmeleri gerekmektedir. Bu, propaganda materyallerinin sahibinin kim olduğunu açıkça ortaya koymak ve seçmenleri yanıltmamak için gereklidir.

• Yasaklı Faaliyetlerden Kaçınmak

Siyasi partilerin, seçim hukukunda yasaklanmış olan faaliyetlerden kaçınması gerekmektedir. Bu faaliyetler arasında, yasadışı maddelerin dağıtılması, tehdit, baskı ve rüşvet gibi yasa dışı davranışlar yer almaktadır.

• Seçim Sonuçlarını Kabul Etmek

Siyasi partilerin, seçim sonuçlarını kabul etmeleri ve seçim sonuçlarına saygı göstermeleri gerekmektedir. Seçim sürecinin adil ve şeffaf bir şekilde yürütülmesi ve sonuçların açıklanmasının ardından, siyasi partilerin seçim sonuçlarını kabul etmeleri ve bu sonuçlara saygı göstermeleri önemlidir.

• Seçim Kurulu’na Kayıt Olmak

Siyasi partilerin seçimlere katılabilmeleri için öncelikle Seçim Kurulu’na kayıt olmaları gerekmektedir. Seçim Kurulu’na kaydolmak için belli bir süre ve belirli şartları yerine getirmeleri gerekmektedir.

• Aday Belirleme Sürecine Uymak

Siyasi partilerin aday belirleme sürecine uymaları gerekmektedir. Aday belirleme sürecinde belirlenen adayların seçim hukukuna uygun olması, seçmenler tarafından kabul görmesi ve belirlenen süreler içinde adaylarının bildirilmesi gerekmektedir. Örneğin; adayların yasal yaş sınırını geçmiş olmaları, seçim bölgelerinde ikamet etmeleri veya adaylık başvurusunu belirli bir süre önce yapmış olmaları gibi.

• Propaganda Yaparken Seçim Hukukuna Uymak

Siyasi partiler, propaganda yaparken seçim hukukuna uygun hareket etmek zorundadır. Propaganda yaparken, diğer partileri karalamak veya yalan beyanda bulunmak gibi yasaklar vardır. Propaganda yapılacak alanlarda belirlenen kurallara uyulması gerekmektedir.

• Sandık Görevlilerini Belirlemek

Siyasi partiler seçimlerde sandık kurullarında temsilci bulundurabilirler. Ancak bu temsilcilerin belirli kurallara uygun olarak seçilmesi ve görev yapması gerekir. Örneğin, sandık görevlilerine müdahale edilemez, onların çalışmaları engellenemez veya zorla değiştirilemez. Siyasi partiler, seçim sürecinde sandık görevlilerini belirlemekle yükümlüdür. Sandık görevlileri, seçim sürecinde sandık başında görev yapacak olan kişilerdir ve seçim hukukuna uygun hareket etmeleri gerekmektedir.

Seçim Hukuku ve Seçim Sonuçları: Hangi Süreçler İzlenir?

• Seçim Kampanyası Dönemi

Seçimlerden önce, adaylar ve siyasi partiler seçim kampanyası yürütürler. Seçim kampanyası sürecinde, adaylar ve partiler, seçmenlere ulaşmak için çeşitli iletişim araçlarından faydalanır. Ancak, seçim hukukuna göre belirlenen kurallara uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. Seçim kampanyası dönemi boyunca yapılan propaganda faaliyetleri, seçim sonuçlarını etkileyebileceği için titizlikle izlenmelidir.

• Oy Verme Süreci

Seçim günü, seçmenlerin oy kullanma günüdür. Seçim hukukuna göre belirlenen kurallara göre, oy verme süreci adil ve şeffaf bir şekilde yürütülmelidir. Seçmenlerin oy kullanma hakkı korunmalı ve herhangi bir baskı veya engelleme olmamalıdır. Oy verme sürecinde sandık görevlileri, seçim hukukuna uygun olarak hareket etmeli ve oy sayımı sürecini doğru bir şekilde gerçekleştirmelidir.

• Oy Sayımı ve Sonuçların Belirlenmesi

Oy verme işlemi tamamlandıktan sonra, oy sayımı ve sonuçların belirlenmesi aşamasına geçilir. Seçim hukukuna göre, oy sayımı süreci şeffaf ve denetlenebilir olmalıdır. Sandık görevlileri, oy sayımını doğru bir şekilde gerçekleştirmeli ve sonuçları kaydetmelidir. Seçim sonuçları, belirlenen kurallara göre ilan edilmeli ve kamuoyuna duyurulmalıdır.

• İtiraz ve Yargı Süreci

Seçim sonuçlarına itiraz etme hakkı, seçim hukukunda belirtilen süre ve usullere göre kullanılabilir. Seçim sonuçlarına itiraz eden kişiler veya siyasi partiler, itirazlarını seçim hukukuna uygun olarak yapmalı ve belirtilen süre içinde ilgili mercilere başvurmalıdır. İtirazlar, seçim hukukuna göre değerlendirilir ve gerekli incelemeler yapılır. Bu süreçte yargı organları devreye girerek itirazları değerlendirir ve son kararı verir. Bu sayede, seçim sonuçlarının adil ve doğru bir şekilde belirlenmesi sağlanır.

• İlan ve Kesinleşme

Seçim sonuçlarına ilişkin kararlar, yargı süreci tamamlandıktan sonra kesinleşir ve ilan edilir. Seçim hukukuna göre, belirli bir süre içinde sonuçlar kesinleştirilir ve ilgili merciler tarafından kamuoyuna duyurulur. Bu aşamada, seçim sonuçlarına ilişkin bilgilerin doğru bir şekilde paylaşılması ve şeffaf bir şekilde sunulması önemlidir.

Seçim Hukuku ve Seçimlerde Yolsuzluklar: Nasıl Önlenir?

Seçimler, demokrasinin temel yapı taşlarından biridir ve adil bir seçim süreci, demokratik bir toplumun vazgeçilmez unsurlarından biridir. Ancak, seçimlerde yolsuzluklar ve usulsüzlükler yaşanması, seçimlerin güvenilirliğini zedeler ve demokratik süreci tehlikeye atar. Bu nedenle, seçim hukukunda yer alan kurallar ve önlemler, seçimlerde yolsuzlukların önlenmesinde büyük önem taşır.

• Şeffaflık ve Denetim

Seçim sürecinde şeffaflık ve denetim, yolsuzlukların önlenmesinde kritik bir rol oynar. Seçim hukukuna göre, seçimlerin adil ve şeffaf bir şekilde yapılması sağlanmalıdır. Seçim sürecindeki her aşama, gözlemciler ve bağımsız denetçiler tarafından yakından izlenmelidir. Adaylar ve siyasi partiler, seçim sürecinin şeffaflığına katkıda bulunarak yolsuzlukların önüne geçmeye destek olmalıdır.

• Oy Verme İşlemi

Oy verme işlemi, seçimlerin en kritik aşamalarından biridir ve bu aşamada yolsuzlukların önlenmesi büyük önem taşır. Seçim hukukuna göre, oy verme süreci adil ve güvenilir olmalıdır. Seçim görevlileri, oy kullanma işlemini düzgün bir şekilde yürütmeli ve seçmenlerin oy kullanma hakkını korumalıdır. Ayrıca, oy verme işlemi sırasında sandıkların güvenliği sağlanmalı ve herhangi bir manipülasyona karşı önlemler alınmalıdır.

• Oy Sayımı ve Sonuçların Belirlenmesi

Oy sayımı ve sonuçların belirlenmesi aşaması, seçimlerde yolsuzlukların en çok gerçekleştiği noktalardan biridir. Bu nedenle, seçim hukukuna göre belirlenen prosedürlere sıkı sıkıya uyulmalıdır. Oy sayımı süreci şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmeli ve her aşama kayıt altına alınmalıdır. Ayrıca, seçim sonuçlarının belirlenmesi sürecinde bağımsız denetimler yapılmalı ve itiraz mekanizmaları etkin bir şekilde çalışmalıdır. Yolsuzluk şüphesi olan herhangi bir durumda, itirazlar hızlı bir şekilde değerlendirilmeli ve gerektiğinde yargı yoluna başvurulmalıdır.

• Ceza Hukuku ve Cezai Yaptırımlar

Seçim hukukunda yer alan ceza hükümleri ve cezai yaptırımlar, seçimlerde yolsuzlukları caydırıcı bir etki yaratır. Seçim hukukuna göre, yolsuzlukların tespit edilmesi durumunda cezai yaptırımlar uygulanır. Bu yaptırımlar, yolsuzluk yapanların cezalandırılmasını ve gelecekte benzer durumların yaşanmasını engellemeyi amaçlar.

• Eğitim ve Farkındalık

Seçimlerde yolsuzlukların önlenmesinde eğitim ve farkındalık büyük önem taşır. Seçim görevlileri, sandık görevlileri, adaylar ve seçmenler, seçim hukuku ve seçim süreciyle ilgili olarak eğitilmeli ve bilgilendirilmelidir. Bu sayede, seçim sürecinin doğru ve adil bir şekilde işlemesi için gerekli bilgi ve farkındalık sağlanır.

Yüksek Seçim Kurulu tarafından yayınlanan 2023 seçim takvimine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.ysk.gov.tr/doc/karar/dosya/82478/2023-99.pdf

Seçim Hukuku – 2023 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.

Kira bedelinin tespiti davası, mal sahibi ile kiracının kira bedeli konusunda anlaşmazlık yaşadığı durumlarda açılan bir dava türüdür. Bu dava, beş yıldan daha uzun süreli kira ilişkilerinde açılabilir. Beş yıldan daha kısa süreli kira ilişkileri için ise kiranın uyarlanması davası açılabilmektedir. Bir başka deyişle, beş yılın altındaki kira sözleşmeleri için kira bedelinin tespiti davası açıldığında reddedilme ihtimali yüksektir.

Taraflar kira artış oranını, bir önceki yılın tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) artış oranını aşmayacak şekilde belirleyebilirler. Ancak bazı durumlarda gayrimenkul değerleri; enflasyon, faiz oranlarının yükselmesi, arz-talep dengesizliği gibi sosyal ve ekonomik faktörlerden dolayı ciddi bir şekilde artabilir. Bu gibi durumlarda, yasal olarak belirlenen azami zam miktarı kira bedeli için yetersiz kalabilir. Bu nedenle, mal sahiplerine belirli koşullar altında kira bedelinin tespiti davası açma hakkı tanınmıştır. Böylece, kira bedelleri piyasa koşullarına uygun olarak belirlenebilmektedir.

Geçerli bir kira sözleşmesi ve hukuki yararın varlığı, kira bedelinin tespiti davasının iki temel şartıdır. Ayrıca, kira sözleşmesinin sona ermesinden en az 30 gün önce dava açılmalıdır. Eğer mal sahibi kiracıya ihtarname göndermişse, dava yeni kira döneminin başlangıcında herhangi bir zamanda açılabilir. Bu durumda belirlenen yeni kira bedeli, yeni kira döneminin başından itibaren geçerli olur ve kiraya veren artırılan kira bedelini kiracıdan geriye dönük olarak talep edebilir.

Kira bedelinin tespiti davaları, kiralanan taşınmazın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemelerinde açılmalıdır. Hak kaybının yaşanmaması için, bu konuda uzman bir avukattan hukuki yardım almak tavsiye edilir.

Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku ile ilgili çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/gayrimenkul-ve-insaat-hukuku/

Sözleşmeler Hukuku ile ilgili çalışmalarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://cfkhukuk.com/calisma-alanlarimiz/sozlesmeler-hukuku/

Kira Bedelinin Tespiti Davası – 2023 yazısı ilk önce Gereği Düşünüldü üzerinde ortaya çıktı.